Amur biały

Należy do rodziny karpiowatych.

Ciało amura jest wydłużone, walcowate, po bokach lekko spła­szczone. Sylwetką przypomina klenia. Grzbiet ? brunatnozielony, boki ? jasnozielonkawe, brzuch ? żółtawobiały. Ciało pokryte jest dużymi łuskami, których tylne, wolne krawędzie są obrzeżone czar­nymi obwódkami, tworzącymi wzór siatki złożonej z półksiężyców. Zęby gardłowe ? spłaszczone, o lekko grzebieniastej koronie, usta­wione w dwu szeregach. Otwór gębowy ? skierowany nieco skośnie ku górze, położony na końcu pyska.

W naszych warunkach termicznych rozmnaża się wyłącznie sztu­cznie. Wylęg amura, a następnie także narybek początkowo odżywia się zooplanktonem, a po przekroczeniu długości 6?10 cm przecho­dzi wyłącznie na pokarm roślinny.

Ryba rośnie rekordowo szybko. Maksymalny ciężar amura białego w naszych wodach szacuje się na 30 kg. Średnia wielkość poławia­nych amurów wynosi 1,5?4,0 kg i 50?70 cm długości. Wypada do­dać, że w strefie siedlisk naturalnych (rzek Huangho, Amur, Ciang- -Cieng-Jangcy) osobniki w wieku 10?15 lat osiągają niekiedy ciężar do 50 kg. Co do długości ciała, to jej maksimum szacuje się na 1,0?1,3 m.

Ojczyzną amura białego są Chiny, tam też dojrzewa w 5?6 roku życia. Podczas tarła wymaga temperatury wody 20?23°C. W Chi­nach bywa często hodowany w stawach. Obecnie, ze względu na du­że walory użytkowe amura białego, prowadzi się prace nad jego aklimatyzacją na wszystkich kontynentach. Od 1964 roku znajduje się również i w naszym kraju. Obecnie można złowić amura na terenie całego kraju, głównie w wodach stojących. Szczególnie dobrze roś­nie w zbiornikach zasilanych podgrzaną wodą, np. przy elektrow­niach wodnych w Koninie i Pątnowie.

Amur lubi spokojny, wygodny tryb życia, zjada rośliny delikatne, ścięte lub zanurzone w wodzie liście i pędy trzciny. Często wpływa do miejsc gęsto zarośniętych i przez dłuższy czas, prawie bez ruchu, wyjada rośliny. Lubi też skoszone trawy rzucone na wodę. Jeśli w zbiorniku nie ma łatwego do zdobycia pokarmu, amur ustawia się pod znacznym kątem do rośliny zakorzenionej, chwyta ją u nasady i nagłym szarpnięciem wyrywa z dna, po czym koniec łodygi bierze do pyska i powoli żując zjada prawie całą. Ostatni kęs wypluwa ? nie zjedzona część wypływa na powierzchnię. Takie resztki świadczą o żerowaniu amura. Jest to istotny szczegół dla wędkarza poszuku­jącego stanowisk amura. Apetyt i niewybredność amura sprawiają, że można go łowić na: liście sałaty, śliwki węgierki (mogą być z kompo­tu), pędy białej koniczyny, zielone gałązki wierzby, ziarna kukurydzy (w stadium mlecznym), ziemniaki. Coraz częściej słyszy się o złowie­niu ryby na ciasto z manny, rosówkę, robaki kompostowe, kluski, bułkę, fasolę, wiśnie, nawet na… żywca. Dobre rezultaty daje zanęca- nie miejsc przed wędkowaniem, np. kukurydzą lub śliwkami.

Amur należy do ryb ostrożnych i płochliwych, co sprawia, że na amurowym łowisku maskowanie obecności nad wodą ma niebagatel­ne znaczenie; także każdy zbędny dźwięk jest niepożądany.

Amury łowi się metodami gruntową lub spławikową, a sprzęt do tego celu winien być solidny.

Hol ryby jest trudny. Pysk amura jest delikatny i łatwo go rozerwać haczykiem. Do lądowania niezbędny jest solidny i duży podbierak na długim trzonku lub odpowiednio długi hak (osęka).

Młodsze amury mogą być czasem mylone z kleniem i jelcem. Nie­zawodną cechą odróżniającą ryby tych gatunków jest liczba zębów gardłowych. Bardziej widoczną różnicę stanowi liczba rzędów łusek pod linią boczną (licząc od pierwszego promienia płetwy brzusznej do linii bocznej), których u jelca może być 4?5, a u klenia 3?4, pod­czas gdy u amura jest ich zawsze 5.

Wymiar ochronny dla amura wynosi 40 cm, okresu ochronnego nie posiada, dzienny zaś limit połowu wynosi 5 sztuk (łącznie z brzaną, certą, karpiem i linem). Rekordowy amur biały, złowiony w naszym kraju ważył 28,1 kg przy 119 cm długości.

Mięso amura ? soczyste i jędrne ? pod względem smakowym nie ustępuje karpiowi, jest za to chudsze, co ma szczególne znaczenie dla konsumentów nie lubiących ryb tłustych. Smakosze uważają, że mięso amura dorównuje sandaczowi. Amur ponadto jest nieco mniej ościsty od karpia, posiada 96 ości międzymięśniowych, szczególnie w partii ogonowej. Wydajność ryby podobna jak u karpia. Usuwanie łusek jest niemal tak łatwe jak u karpia. Przy odrobinie zręczności warstwę łusek można w całości oddzielić od ciała ryby po jednej i drugiej stronie. Amur bywa spożywany w stanie świeżym lub wę­dzony.