Jazgarz

Ryba śródlądowa z rodziny okoniowatych. W różnych rejonach Polski bywa zwany jazgarzem, jaździem, jaszczem, kolperzem lub szewcem.

 

W rzekach wybiera głębokie, spokojne tonie o słabych lub zamiera­jących prądach. Grupuje się w liczne stada i przebywa wyłącznie bli­sko dna, żarłocznie rzucając się na każdy pokarm, także i na ikrę in­nych ryb. Zasadnicze pożywienie jazgarza to plankton, zwierzęta denne, także młode rybki innych gatunków.

W jeziorach można znaleźć jazgarza w partii przybrzeżnej, po obu stronach pasa trzcin, na głębokości 1,5?5,0 m. Małych, 4?5 cm ry­bek należy szukać od strony lądu, w miejscach o czystym lub słabo zarośniętym dnie. Tarło jazgarza trwa do marca do maja.

Łowienie jazgarza nie wymaga zbytniej ostrożności ani specjalnego zestawu wędkowego. Jazgarze nie są płochliwe, przynętę chwytają niezwykle łapczywie i agresywnie. Na dobrym łowisku wyciąga się aż do znudzenia ? jedną sztukę po drugiej, gdyż jazgarze nie dopu­szczają do przynęty żadnej innej ryby. Biorą na każdą mięsną przynę­tę, najlepiej na strzępki dżdżownic. Grubość żyłki obojętna, haczyki tylko duże (nr 4?5). Praktyczną metodą połowu jest spławikówka, ponieważ jazgarz głęboko połyka przynętę wraz z haczykiem; należy zacinać natychmiast po zanurzeniu się spławika.

Przy odhaczaniu jazgarza trzeba zachować ostrożność. Ostre kol­ce, umieszczone na zakończeniu pokryw skrzelowych i płetwie grzbie­towej, pokryte są śluzem, powodującym po ukłuciu przewlekłe nieraz ropienie. Ranę trzeba natychmiast wycisnąć i dobrze wyssać, po za­biegu dokładnie wypłukać usta.

Podczas przyboru i zmętnienia wody w rzekach, kiedy jazgarze podchodzą ku brzegowi, większe egzemplarze poławia się na głębo­kości ponad 1 metra, mniejsze natomiast na głębokości 50?70 cm. Jazgarze biorą przez cały dzień, bez względu na pogodę. W głębo­kich toniach można je łowić nawet aż do nastania mrozów.

Połowy jazgarza w naszych wodach są obfite. Gatunek ma niewiel­kie znaczenie gospodarcze, często nawet traktuje się go jako szkod­nika. Nie jest więc objęty ochroną, nie posiada wymiaru i okresu ochronnego, ani dziennego limitu. Największy złowiony na wędkę jazgarz mierzył 23 cm, obecnie nie odnotowuje się rekordów. Przez wędkarzy bywa używany jako przynęta (żywiec) do połowu ryb dra­pieżnych.

Mięso jazgarza, mimo małej tuszki, jest bardzo smaczne, białe i dość tłuste, a ponadto bardzo ubogie w ości. Przeciętnie posiada 21 rozdwojonych ości międzymięśniowych, występujących tylko w przedniej części ciała. Łuski ? podobnie jak u okonia ? są trudne do usunięcia, zatem rybę należy skórować. Mięso jazgarza bywa szczególnie przydatne do przyrządzania zupy rybnej.