Leszcz

Ryba z rodziny karpiowatych. Bywa na­zywany kleszczem.

Leszcz ma ciało wysokie, silnie wygrzbiecone, bocznie spłaszczo­ne, głowę małą, otwór gębowy mały, półdolny, szczęki wysuwalne. Całe ciało z wyjątkiem głowy pokryte jest drobnymi i cienkimi łuska­mi, łatwo wypadającymi. Linia boczna lekkim łukiem wygina się w kierunku strony brzusznej ciała. Płetwa ogonowa ? głęboko wcię­ta, w kształcie chorągiewki, przy czym część dolna nieco dłuższa od górnej. Ubarwienie ciała u młodych osobinków. Płetwy ? szare, u starych okazów znacznie ciemnieją.

Leszcz w naszych wodach osiąga 60?70 cm długości i 7 kg wagi. Poławia się jednak osobniki długości 35?50 cm i wadze 0,5?2,5 kg.

Leszcz to bardzo pospolita ryba polskich wód. Występuje w rze­kach nizinnych, jeziorach i zalewach. Upodobał sobie szczególnie ciepłe i żyzne jeziora o średniej głębokości 10?12 m z dnem mulistym oraz bogatą roślinnością. W rzekach unika prądu. Żyje gromad­nie, zwłaszcza gdy zapada na leże zimowe w głębszych partiach za­mieszkiwanego zbiornika. Żeruje na dnie, wyszukując pożywienia w mulistym podłożu. Głównymi jego przysmakami są ślimaki, robaki i larwy owadów.

Tarło odbywa się w maju i w czerwcu. Narybek początkowo odży­wia się planktonem i przebywa w płytkich przybrzeżnych partiach wód. W miarę wzrostu przechodzi na denny pokarm i przesuwa się na głębię.

Leszcze łowi się stosując przystawkę lub przepływankę bez lub ze spławikiem. Mało skuteczną okazuje się metoda gruntowa z ciężkim ołowiem dennym.

W dni upalne leszcze wolą przynęty roślinne: groch, kukurydzę, barwiony na czerwono pęczak, ziemniaki, marchew, płatki owsiane, kluski, pasty, chleb itp. Natomiast w chłodne, deszczowe dni i pod­czas przyboru wód lepsze rezultaty uzyskuje się zakładając na ha­czyk larwy ochotki, jętki, pijawki, kłódki, barwione na czerwono i żół­to białe robaki. Wczesną wiosną i późną jesienią można polecać sto­sowanie czerwonych robaków i ogonków rosówek, ślimaków lub małży. Obowiązuje systematyczne zanęcanie łowiska; należy także donęcać małymi garściami przynęty.

Stanowiska ryby zależą od pory roku i pogody. Wiosną leszcz przebywa w płyciznach. W lecie, podczas słonecznej pogody żeruje przed świtem na płyciznach, potem odpływa na głębiny lub głębsze zatoki o wstecznych prądach. W okresie silnego ochłodzenia lub dłu­gotrwałych deszczy leszcz nie podpływa na płycizny. Przy wietrze i większej fali bytuje koło brzegów podwietrznych, gdzie przybór wymywa robaki i owady z burt płytkiego dna i traw. Podczas przybo­ru wód w rzekach leszcz gromadzi się przy brzegach, w miejscach płytkich. Podpływa tym bliżej do lądu i tym płycej, im przybór jest wyższy, a woda bardziej mętna.

Do połowu leszcza korzystne są wiosną i jesienią słoneczne dni, w lecie ? pochmurne i ciepłe. Nasilenie brań wzmaga się po deszczu lub burzy. W chłody leszcz żeruje cały dzień.

Leszcz żeruje na ogół w pozycji skośnej, łbem ku dołowi. Po uchwy­ceniu przynęty, zmieniając pozycję ciała na poziomą, ?kładzie” spławik na powierzchni wody. Rybę zacina się lekko dopiero po wysnuciu przez nią 2?4 m żyłki, aby haczyk utkwił w miękkich, tylnych par­tiach paszczy. Zacięty leszcz szybko słabnie i sam wypływa na po­wierzchnię wody, kładąc się na boku. Podciągnięta zbyt wcześnie pod lustro wody ryba rzuca się z pluskiem, płosząc żerujące stado. Leszcz należy do ryb płochliwych.

Wymiar ochronny dla leszcza został ustanowiony na 25 cm, okresu ochronnego nie posiada, dzienny limit połowu wynosi 10 sztuk (łącz­nie z innymi rybami limitowanymi). Rekord krajowy wynosi 6,85 kg i 79 cm długości.

Leszcz ma duże znaczenie gospodarcze. Należy do najliczniej po­ławianych ryb z rodziny karpiowatych. Posiada białe, smaczne i tłuste mięso, zwłaszcza zimą. Poszukiwane są ryby o wadze ponad 2 kg. Leszcz to ryba średnio oścista ? 90 ości międzymięśniowych znajdu­jących się raczej w tylnej części ciała. Łuski leszcza są słabo osadzo­ne w skórze i schodzą łatwo podczas skrobania. Smak leszcza w du­żej mierze zależy od charakteru zbiornika, z którego pochodziła ryba (gorszy posiadają ryby ze zbiorników płytkich i mulistych).