Okoń

Ryba słodkowodna z rodziny okoniowatych. Nazwy regionalne: okuń lub okunek.

Charakterystyczny wygląd okonia pozwala łatwo odróżnić go od innych ryb. Większe okonie są silnie wygrzbiecone (z tego powodu bywają nazywane garbusami) i umiarkowanie bocznie spłaszczone. Na grzbiecie występują 2 płetwy, z których pierwsza jest rozpięta na kolczastych promieniach, druga miękka. Płetwy brzuszne znajdują się tuż pod piersiowymi. Ciało pokryte jest mocno osadzoną w kie­szonkach skórnych łuską. Mają one grzebykowate ząbki, które po­wodują, że okoń jest szorstki w dotyku. Pokrywa skrzelowa zakoń­czona jest ostrym kolcem. Drobne łuski występują również na gór­nych częściach pokrywy skrzelowej. Otwór gębowy jest duży, koń­cowy i skośny, jama gębowa usiana drobnymi zębami. Koniec górnej szczęki sięga do średnicy oka.

Ubarwienie ciała jest zmienne: u form przybrzeżnych ? przeważnie zielonkawe, z wyraźnym żółtym odcieniem, u śródjeziornych ? zielonkawoniebieskie, brzuch ? jasny. Po bokach występuje 5?9 bar­dzo charakterystycznych, ciemnych, poprzecznych smug. Płetwy grzbietowe ? ciemnoszare, druga ? o lekkim żółtawym zabarwieniu. Na końcu pierwszej płetwy ? czarna plama. Płetwy: ogonowa, odby­towa i brzuszne ? pomarańczowoczerwone, piersiowe ? żółtawe.

Okoń dorasta do 50 cm długości i 2,5?3,0 kg wagi. Przeciętnie poławia się osobniki o długości 15?25 cm i wadze 0,1?0,5 kg. Roś­nie bardzo wolno.

Okoń żyje w wodach stojących i płynących. Można go spotkać w zimnych i bystrych wodach górskich, a także w ?karasiowym” ba­gienku, pod warunkiem, że będzie tam natleniona woda. W rzekach okoń występuje na całej ich długości, aż do ujścia, nawet w morskiej strefie przybrzeżnej. Zasiedla niemal wszystkie jeziora i zbiorniki za­porowe. Jest najczęściej spotykaną rybą w Polsce.

Dojrzałość płciową osiąga okoń w 3 roku życia. Tarło odbywa się w kwietniu i w maju. Po osiągnięciu około 10 cm długości (2?3 rok życia) przechodzi na drapieżny tryb życia, polując głównie na płocie i ukleje. Chętnie zjada ikrę innych ryb. Nie gardzi swoimi pobratym­cami, szczególnie mniejszych rozmiarów.

Okoń jest rybą stadną, ale duże osobniki żyją w pojedynkę. Można go łowić wieloma metodami: gruntową ze spławikiem, na żywcówkę, spinning lub błystkę podlodową. Do połowu na spinning używa się niewielkich błystek wahadłowych i całej gamy ?obrotówek”.

Okonie łowi się na wszystkie przynęty pochodzenia zwierzęcego, tak martwe, jak i żywe. Do najczęściej stosowanych należą czerwone robaki, rosówki, larwy ochotki i chruścika oraz żywe rybki: kiełbie, ukleje, słonecznice, małe okonie.

Okonie można łowić przez cały rok. W rzekach szuka się go w za­kolach, głębokich zatoczkach, w miejscach przy podmytych brze­gach, gdzie woda wolno wiruje (ryba ta nie lubi silnego prądu). W partii przybrzeżnej jezior występuje zazwyczaj okoń drobny, więk­sze osobniki spotyka się na otwartej wodzie. Lubi podwodne górki, a także przesmyki i rynny ? tam gdzie występuje przepływ wody.

Zacięty okoń broni się energicznie i długo. Na początku ?muruje” do dna, strosząc wszystkie płetwy, później w czasie holu cały czas szarpie, umyka na boki lub pod łódź. Zazwyczaj nie ma tendencji do uciekania w zawody. Duże sztuki ląduje się podbierakiem. ‚ Okoń nie posiada wymiaru ani okresu ochronnego, nie obowiązuje go również limit połowu. Rekordowy okoń ważył 2,65 kg i mierzył 50 cm.

Ze względu na liczne występowanie ma spore znaczenie gospodar­cze. Mięso okonia jest białe, jędrne i znakomite w smaku. Szczegól­nie ceni się mięso większych osobników (ponad 1 kg). Posiada bar­dzo mało ości (25 międzymięśniowych). Nie są one rozdwojone i wy­stępują tylko w przedniej części ciała. Przy wstępnej obróbce ryby kłopot sprawiają głęboko osadzone łuski. Wygodnie jest zatem rybę skórować. Pieczony okoń z dodatkiem czosnku jest w stanie zadowo­lić nawet wybredne gusta.