Płoć

Ryba z rodziny karpiowatych. W różnych re­jonach kraju płoć jest nazywana oblą, płotką białą, płotką czerwoną, rumieńcem, płociczką, płocią siną, rumiecem lub po prostu płotką.

Płoć posiada lekko bocznie spłaszczone ciało, otwór ustny mały, końcowy, kształtu sierpowatego, łuski duże, mocno osadzone w skó­rze. Linia boczna jest lekko wygięta ku dołowi, krawędź brzucha bez kila, zaokrąglona. Płetwy grzbietowa i odbytowa są krótkie, o wcię­tych tylnych krawędziach, płetwa ogonowa mocno wcięta w kształcie chorągiewki.

Ubarwienie płoci zależy od rodzaju środowiska, w którym żyje. Grzbiet jej jest szarozielony lub szaroniebieski, boki natomiast jasno- srebrzyste. Płetwy grzbietowa i ogonowa są szare lub brunatnoszare, pozostałe czerwone lub pomarańczowe. Oko ? czerwone lub srebr­ne, nakrapiane czerwienią.

Należy do najbardziej znanych i popularnych ryb zamieszkujących polskie wody. Licznie zasiedla wszystkie akweny śródlądowe (tak płynące, jak i stojące) oraz słonawe zatoki i zalewy przymorskie. Do­rasta do 50 cm długości i 2 kg wagi. Poławia się przeciętnie osobniki o długości 15?25 cm, ważące 0,1?0,3 kg.

Podstawowym pożywieniem płoci są rośliny (głównie młode pędy), także glony, szczególnie okrzemki. Połyka również glony planktonowe. Równocześnie jednak w skład pokarmu płoci wchodzą liczne bezkręgowce: larwy owadów, robaki, nawet mięczaki.

Płoć należy do bardzo nieufnych i płochliwych ryb. Unika otwartej, naświetlonej przestrzeni. Jako typowy mieszkaniec strefy przybrzeż­nej przebywa wśród skupisk podwodnej roślinności, przy pasie trzcin, w korzeniach i karpach nadbrzeżnych drzew, przy podmytych brzegach i na stokach podwodnych górek. Późną jesienią pozostaje czasowo w pobliżu dawnych żerowisk, ale już w styczniu spotyka się ją w niewielkich stadach w głębszych toniach wody. Gdy lód całkiem przykryje zbiorniki wodne, grupuje się w miejscach zacienionych grubszą powłoką śniegu. W rzekach stroni od silnego nurtu, skupia­jąc się w pobliżu faszyn umacniających ostrogi i tamy rzeczne.

Tarło odbywa w kwietniu lub w maju na płyciznach porośniętych roślinnością wodną. W czasie godów głowę i przód ciała samców pokrywa wysypka perłowa.

Płoć łatwo można pomylić z wzdręgą. Oto kilka różnic umożliwia­jących rozróżnienie obu ryb: spód brzucha u płoci jest na całej dłu­gości łagodnie zaokrąglony, u wzdręgi między płetwami piersiowymi a odbytową ? ostry, twardy, pokryty zgiętymi łuskami (kil); otwór gębowy u płoci ? prawie poziomy, u wzdręgi ? skośny, skierowany stromo ku górze; Płetwa grzbietowa u płoci ? przednia, jej krawędź da się połączyć linią pionową z przednią kra­wędzią płetw brzusznych, u wzdręgi natomiast przednią krawędź można połączyć linią pionową z tylną krawędzią płetw brzusznych; płetwa ogonowa u płoci ? szara lub ciemno­brunatna, u wzdręgi ? krwistoczerwona.

Płoć jest rybą zdecydowanie ?sportową”, a walory te podnosi fakt, ze można ją łowić bez przerwy przez cały rok. Połów dużych osobni­ków, kapryśnych, wybrednych i podejrzliwie podchodzących do przynęty to duży wyczyn. Łowi się płoć na przepływankę, na przy­stawkę, spod lodu (na mormyszkę lub wędkę spławikową), nawet na sztuczną muchę. Ponieważ płoć to ryba wszystkożerna, wachlarz przynęt bywa niezmiernie szeroki: dżdżownice, larwy owadów, ziarno zbóż, kasze ziemniaki, krew bydlęca, wreszcie pasty. Dobór zależy od pory roku. W okresie letnim płoć chętniej bierze na przynęty roślinne; jesienią, zimą i wiosną skuteczniejsze okazują się przynęty zwierzęce.

Jako zanętę można stosować rozgniecione, gotowane ziemniaki z kaszą jęczmienną, tartą bułką itp. z dodatkiem substancji zapacho­wej, np. roztartego czosnku.

Wymiar ochronny dla płoci wynosi 15 cm. Nie obowiązuje jej okres ochronny i limit. Rekordowa płoć ważyła 2,2 kg, przy 53 cm długości.

Płoć posiada duże znaczenie gospodarcze. W niektórych typach jezior stanowi dominujący składnik ichtiofauny. Mięso ma średniej jakości, białe, chude, średnioościste. Płoć posiada 106 ości między- mięśniowych, rozgałęzionych, rozłożonych równomiernie we wszyst­kich częściach ciała. Łuski ? chociaż duże i mocno osadzone w skó­rze ? łatwo dają się usunąć w trakcie skrobania.

Pstrąg potokowy (Salmo trutta morpha fario). Jest rybą z rodziny łososiowatych. W różnych rejonach kraju zwany pstruchem, forelem, forelą lub lasworą.

Pstrąg potokowy ma ciało bocznie spłaszczone, głowę niewielką, paszczę uzbrojoną drobnymi zębami. Płetwa grzbietowa i odbytowa są krótkie, łuski drobne. Jak wszystkie łososiowate jest wyposażony w małą płetwę tłuszczową.

Ubarwienie pstrąga potokowego zależy od środowiska i wieku ry­by. W polskich rzekach i potokach można spotkać zarówno pstrągi ciemne, o prawie czarnym grzbiecie, jak i jasne, o grzbiecie bladooliwkowym lub niebieskawym. Wspólną cechą dla wszystkich pstrą­gów jest występowanie na głowie, bokach i płetwach nieparzystych ciemnych, okrągłych plamek (część z nich ma kolor czerwony z bia­łymi obwódkami). U pstrągów łowionych na Pomorzu czerwone plamki występują o wiele rzadziej niż u pstrągów z Podkarpacia.

Dorasta do 80 cm długości i 5 kg wagi. Poławia się natomiast osobniki o wiele mniejsze: na Pomorzu długości 40?50 cm i wadze 2?3 kg, na Podkarpaciu ? 30?40 cm i 0,25?1,0 kg.

Pstrąg zamieszkuje górne biegi rzek, zarówno górskich, jak i nizin­nych o dnie kamienistym, z czystą, wartko płynącą wodą. Trzyma się kryjówek blisko brzegu, wśród wymytych kamieni i otoczaków. Stroni od potoków, w których woda latem przekracza temperaturę 20°C. W Polsce występuje w wodach płynących całego Podkarpacia oraz w dorzeczu Wisły, Odry i Nysy. Występuje także w pomorskich dopły­wach Wisły i w dorzeczach rzek, bezpośrednio wpadających do Bał­tyku oraz na Mazurach.

Tarło odbywa się od października do grudnia. Ikrę składa w przy­gotowanych przez samicę zagłębieniach w żwirze. Są one przysypywane po tarle (kopce tarłowe).

Pożywieniem młodych pstrągów są drobne larwy jętek, muchówek, chruścików, małe kiełże. W miarę wzrostu pokarm obejmuje coraz więcej organizmów zwierzęcych. Poza fauną bezkręgową w żołąd­kach złowionych ryb znajdowano owady latające, drobne ryby, zwie­rzęta wymyte z brzegów, a nawet drobne ssaki i żaby.

Pstrąga łowi się na sztuczną muchę i na spinning. Okres połowu trwa od lutego do sierpnia. Najlepsze miesiące to maj i czerwiec, kie­dy następuje masowy wylęg owadów. Przy metodzie muchowej sto­suje się muchy suche i streamery, do spinningowania ? błystki wa­hadłowe małe (2?4 cm), obrotowe nr 1?3 lub woblery.

Łowiąc pstrągi warto wiedzieć, że podczas wyszukiwania i pobie­rania pokarmu pstrąg polega niemal wyłącznie na znakomitym wzro­ku i jako bodaj największy dalekowidz wśród ryb widzi wszystko, co dzieje się nad wodą.

Hol zaciętego pstrąga powinien być delikatny, dostosowany do mocy używanego sprzętu. Ryba walczy bardzo dzielnie, aż do całko­witego wyczerpania. Ląduje się ją najczęściej wyślizgiem lub przy pomocy podbieraka. Wydobytego pstrąga należy natychmiast zabić i wypatroszyć.

Okres ochronny dla pstrąga potokowego rozpoczyna się 1 wrześ­nia i trwa do 31 stycznia. Wymiar ochronny wynosi 30 cm, zaś dzien­ny limit ? 5 sztuk (łącznie z innymi pstrągami i lipieniem). Rekordo­wy pstrąg potokowy ważył 4,52 kg i mierzył 72 cm.

Pstrąg potokowy ma duże znaczenie gospodarcze. Jego mięso jest bardzo smaczne i delikatne, mimo że zawiera małą ilość tłuszczu. Ma ono najczęściej kolor jasnoróżowy. Gdy głównym pożywieniem pstrą­ga jest kiełż zdrojowy, nabiera wspaniałej pomarańczowej barwy. Pstrąg hodowany na sztucznej karmie posiada mięso jasnożółte lub białawe. Ma mało ości (około 50 międzymięśniowych), rozmieszczo­nych głównie w przedniej części ciała. Drobne łuski lepiej golić niż skrobać.